२०८२ फाल्गुन ९, शनिबार १३:०३
अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले आगामी मार्चको पहिलो साता चन्द्रमाको वरिपरि मानवसहितको अन्तरिक्ष यान पठाउने तयारी अन्तिम चरणमा पुर्याएको छ। ५० वर्षभन्दा बढी समयपछि पहिलो पटक मानव जातिलाई चन्द्रमाको कक्षमा पुर्याउन लागिएको यो मिसनलाई ‘आर्टिमिस २’ नाम दिइएको छ।
फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरमा गरिएको ‘वेट ड्रेस रिहर्सल’ अर्थात् रकेटमा इन्धन भरेर गरिएको अन्तिम परीक्षण सफल भएपछि नासाले मार्च ६ लाई प्रक्षेपणको प्रारम्भिक मिति तय गरेको छ। यसअघि फेब्रुअरीको सुरुमा गरिएको परीक्षणमा हाइड्रोजन इन्धन चुहिएपछि केही ढिलाइ भएको थियो, तर अहिले सबै प्राविधिक समस्या समाधान भइसकेको नासाले जनाएको छ।
यो ऐतिहासिक १० दिने यात्रामा तीन अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्री रीड वाइजम्यान, भिक्टर ग्लोभर, र क्रिस्टिना कोच तथा एक क्यानेडियन यात्री जेरेमी ह्यान्सन सहभागी हुनेछन्। उनीहरू नासाको ९८ मिटर अग्लो विशाल स्पेस लन्च सिस्टम रकेटको माथि रहेको ओरियन क्याप्सुलमा सवार हुनेछन्।
एउटा मिनीबस आकारको ठाउँभित्र यी चार यात्रीले १० दिनसम्म खानपान, सुत्ने र काम गर्नेछन्। यात्राको पहिलो दिन उनीहरूले पृथ्वीको कक्षमा बिताउनेछन् र सबै प्रणालीले सही काम गरेमा चन्द्रमातर्फ प्रस्थान गर्नेछन्। उनीहरू चन्द्रमाको त्यो पछिल्लो भागसम्म पुग्नेछन् जुन पृथ्वीबाट कहिल्यै देखिँदैन।
चन्द्रमाको सतहभन्दा ६,५०० देखि ९,५०० किलोमिटर माथि पुगेर अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चन्द्रमाको अध्ययन गर्ने र तस्बिरहरू खिच्नेछन्। त्यसपछि चार दिनको फिर्ती यात्रा तय गर्दै उनीहरू प्रशान्त महासागरमा ओर्लिनेछन्।
मिसन सफल भएमा यसले ‘आर्टिमिस ३’ को लागि बाटो खोल्नेछ, जसमार्फत मानिसले पुनः चन्द्रमाको सतहमा पाइला टेक्नेछन्। नासाले सन् २०२८ सम्ममा चन्द्रमामा अवतरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सन् १९७२ को ‘अपोलो १७’ मिसनपछि चन्द्रमामा मानिस पठाइएको यो नै पहिलो पटक हुनेछ।
यतिबेला अमेरिका र चीनबिच चन्द्रमामा पुग्ने होडबाजी नै चलेको छ। चीनले सन् २०३० सम्ममा चन्द्रमामा अवतरण गर्ने लक्ष्य राखेको छ भने नासाले एलन मस्कको स्पेसएक्स र जेफ बेजोसको ब्लु ओरिजिनजस्ता निजी कम्पनीहरूसँग मिलेर आफ्नो योजनालाई तीव्रता दिइरहेको छ।
दुवै राष्ट्रले चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा अवतरण गर्ने र त्यहाँ आफ्नो आधार शिविर (लुनार बेस) बनाउने लक्ष्य राखेका छन्। आर्टिमिस २ को सफलताले अन्तरिक्ष विज्ञानको इतिहासमा एउटा नयाँ र शक्तिशाली अध्याय थप्ने विश्वास गरिएको छ।
